Vooral de inkomsten uit baantjes zijn flink teruggelopen, maar ook van ouders krijgen scholieren iets minder geld. Uit het onderzoek blijkt dat meer ouders ervoor kiezen alle uitgaven voor hun kinderen te betalen in plaats van ze zelf zak-, kleed- of belgeld te geven. Dit vindt het Nibud een zorgelijke ontwikkeling omdat scholieren dan niet leren omgaan met een vast budget. Ook ziet het Nibud dat meisjes maandelijks meer te besteden hebben dan jongens. Dit is in de 27 jaar dat  de portemonnee van scholieren onder de loep wordt genomen nog niet eerder voorgekomen.

Minder werk voor scholier
Scholieren lijken last te hebben van de crisis. Ze werken duidelijk minder dan de afgelopen jaren. Vooral na schooltijd wordt er minder gewerkt. In 2008 had 48% een bijbaan, nu is dat 42%. Bovendien wordt er per week een uur minder gewerkt (nu 7 uur). Ook het aantal uur dat scholieren in de vakantie werken is met 4 uur per week gedaald (nu 14 uur). Hierdoor zijn de inkomsten uit werken van de scholieren met een bijbaan en vakantiewerk teruggelopen van gemiddeld 204 euro per maand in 2008 naar 142 euro per maand dit jaar.

Ouders geven minder, maar betalen meer
Gemiddeld krijgt een scholier 24 euro zakgeld per maand, dit is 4 euro minder dan 2 jaar geleden. Ook het bedrag aan kleedgeld is afgenomen van 64 naar 62 euro. Daarnaast valt op dat minder ouders kleedgeld geven. Nog maar 35%, tegen 41% van de ouders 2 jaar geleden. Een verbazingwekkende ontwikkeling vindt het Nibud. Het Nibud vindt het bovendien zorgelijk dat een kwart van de ouders die kleedgeld geven zelf nog alle kleding van hun kinderen betaalt. Opvallend weinig scholieren zijn helemaal zelf verantwoordelijk voor de kosten van hun kleding en schoenen; slechts 14%. Het Nibud vindt dit verontrustend omdat kinderen zo niet leren met een vast budget per maand keuzes te maken.

Veel jongeren in het mbo-onderwijs hebben moeite om de balans tussen hun inkomsten en uitgaven te vinden. Ze verdienen relatief veel, maar zijn ook gewend veel geld uit te geven. Bijvoorbeeld aan kleding, een auto of scooter of natuurlijk hun mobiele telefoon. Soms lukt het niet om hun saldo in de plus te houden. Uitwonende mbo’ers hebben een gemiddelde schuld van 2500 euro. Een hele last die ze met zich meedragen.

De geldzaken van mbo’ers zijn in principe niet de verantwoordelijkheid van hun docenten. Toch kunnen zij hun leerlingen wel degelijk ondersteunen bij hun financiële zelfstandigheid. Om hen te helpen heeft het Nibud samen met de Delta Lloyd Groep Foundation een gratis magazine voor docenten gemaakt met informatie over:

- hoe andere docenten met jongeren en hun geld omgaan;
- de nieuwste feiten en cijfers uit het Nibud-onderzoek;
- hoe je financiële problemen bij leerlingen kunt signaleren en wat je daar vervolgens aan kunt doen.

Bestel dat magazine

Docenten kunnen het bestelformulier voor een gratis magazine hier downloaden. Ook voor hun collega’s: om zo ieders kennis te vergroten en leerlingen te helpen op weg naar financiële zelfredzaamheid!

Onderzoek onder mbo-scholieren

De basis van het magazine wordt gevormd door een onderzoek dat het Nibud deed onder mbo-scholieren. De belangrijkste Facts & Figures kun je teruglezen in deze PDF. Meer informatie over het onderzoek vind je op de site van het Nibud.

Het Nibud is geschokt door deze onderzoeksresultaten. Om het scholen gemakkelijker te maken aandacht te besteden aan dit onderwerp komt het Nibud met het Geldexamen. Een lesprogramma dat geïntegreerd is in het rekenonderwijs, waarmee kinderen een Nibud Gelddiploma kunnen krijgen. Met dit diploma beschikken zij, net als bij het zwemdiploma en het verkeersdiploma, over basisvaardigheden die in onze huidige maatschappij noodzakelijk zijn. Lees hier meer over het onderzoek.

Lees hier meer over dit project.

Echt veranderen

In het boek Van adviseren naar motiveren, motiverende gespreksvoering in de financiële hulpverlening wordt beschreven hoe schuldhulpverleners, maatschappelijk werkers en medewerkers van woningbouwcorporaties klanten kunnen motiveren om hun financiële gedrag echt te veranderen.

Voorbeeld in beeld

Naast het boek zijn er ook filmfragmenten gemaakt die de inhoud van het boek ondersteunen. In deze filmfragmenten zijn voorbeeldgesprekken te zien waarin de theorie van de motiverende gespreksvoering in de praktijk wordt gebracht.  De filmpjes zijn te vinden op www.nibud.nl/gespreksvoering.

Andere schuldhulpverlening

Schuldhulpverlening is aan het veranderen in Nederland. Hierbij licht de focus niet alleen op het oplossen van schulden, maar ook op het voorkomen van schulden. Financiële problemen worden groter en zijn niet langer het probleem van mensen met weinig geld. Daarnaast hebben niet alleen schuldhulpverleners te maken met schuldenaren, ook docenten, woningbouwcorporaties en maatschappelijk werkers komen ze regelmatig tegen.

Lees hier meer over het boek ‘Van adviseren naar motiveren’.

Geldkoffervrijwilligers kunnen de koffer afleveren op school, maar kunnen ook een gastles geven in de klas met materiaal uit de Geldkoffer, of gewoon iets vertellen in de klas over hun werk voor een financieel dienstverlener. Dit bepaal je zelf en in overleg met de school.

Door de economische crisis is 75% van de ouders meer belang gaan hechten aan de financiële opvoeding. Sparen, werken voor je geld en op = op zijn de belangrijkste dingen die ouders hun kinderen bij willen brengen. Driekwart van de ouders vindt dat deze financiële opvoeding niet alleen bij hun ligt, maar ook bij de school. Het Nibud en Wijzer in geldzaken, beide partners van DLGF, onderschrijven dit en streven naar meer aandacht voor financiële educatie in het onderwijs.

Uit gesprekken met ouders bleek dat zij tegen dezelfde vragen aanlopen. Hoeveel zakgeld geef je je kind? Wat moet hij/zij daar allemaal voor doen? Hoe ga je om met vrijgevige opa’s en oma’s? Wat doe je als het geld op is? Wat doe je als je kind graag die kleding van dat dure merk wil hebben?

Tips voor en door ouders

1. Betrek het kind van tevoren bij de aanschaf van een telefoon: bekijk samen de tarieven en de kosten van de telefoon.
2. Verdeel het zakgeld in ‘spaargeld’ en ‘betaalgeld’: een deel kan het kind dan uitgeven en een deel kan hij sparen voor grotere uitgaven.
3. Geef je kinderen vakantiegeld, daar kunnen ze dan tijdens de vakantie ook extra uitgaven van doen.
4. Kijk naar hoe je kind met geld om gaat en zorg voor passende begeleiding: help het kind met sparen of juist met het uitgeven van zijn geld.
5. Maak afspraken over het te besteden geld en durf nee te zeggen als zijn geld op is, maar hij/zij iets toch heel graag wil.
6. Leg uit wat er gebeurt als je niet goed met geld om gaat.

Lees meer over dit onderwerp op www.wijzeringeldzaken.nl.